De keuze aan medicijnen voor gewichtsverlies is de afgelopen jaren aanzienlijk groter geworden. Met meer mogelijkheden komen echter ook meer vragen. Waarin verschillen moderne middelen voor gewichtsbeheersing van elkaar? Hoe sterk beïnvloeden ze de eetlust? En wat gebeurt er met spierweefsel terwijl de hoeveelheid lichaamsvet afneemt?
Semaglutide, Tirzepatide en Retatrutide beïnvloeden hormonale signaalroutes die betrokken zijn bij verzadiging, eetgedrag en energiestofwisseling. Daarom is het belangrijk om resultaten niet alleen te beoordelen aan de hand van het getal op de weegschaal. In dit artikel vergelijken we de drie middelen op een duidelijke manier, met extra aandacht voor eetlustcontrole, gewichtsverloop en de effecten op vetvrije massa en spiermassa.
Daarbij verschilt hun huidige status duidelijk. Semaglutide en Tirzepatide worden al in de medische praktijk gebruikt voor passende indicaties, terwijl Retatrutide nog steeds een onderzoeksmiddel is.
Semaglutide, Tirzepatide en Retatrutide: werkingsmechanismen en belangrijkste verschillen
Semaglutide behoort tot de GLP-1-receptoragonisten. Het bootst de werking na van een natuurlijk incretinehormoon dat onder meer betrokken is bij de regulatie van verzadiging en bloedglucose. In de praktijk kan dit de eetlust verminderen, het verzadigingsgevoel versterken en de totale voedselinname verlagen. Bij gebruik voor gewichtsbeheersing wordt Semaglutide toegepast volgens een behandelschema dat door een arts wordt vastgesteld.
Tirzepatide onderscheidt zich door een dubbel werkingsmechanisme: het activeert zowel GIP- als GLP-1-receptoren. In de directe vergelijkende studie SURMOUNT-5 bij volwassenen met obesitas zonder diabetes zorgde Tirzepatide voor een grotere gemiddelde gewichtsafname dan Semaglutide – 20,2% tegenover 13,7% na 72 weken.
Retatrutide is een experimentele drievoudige agonist die aangrijpt op GIP-, GLP-1- en glucagonreceptoren. Dit mechanisme via drie verschillende receptoren wordt gezien als een mogelijke verklaring voor de sterke resultaten die in klinische onderzoeken zijn waargenomen. Retatrutide is echter nog niet goedgekeurd als standaardbehandeling voor obesitas en zowel de effectiviteit als het veiligheidsprofiel worden nog verder onderzocht.
Hoe beïnvloeden deze middelen de eetlust en het eetgedrag?
Alle drie de middelen beïnvloeden mechanismen die samenhangen met verzadiging en energiebalans. Hun werking kan daarom niet simpelweg worden teruggebracht tot de vraag hoe sterk ze het hongergevoel onderdrukken.
Semaglutide kan de eetlust verminderen, de verzadiging versterken en de maaglediging vertragen. Daardoor kan het gemakkelijker worden om porties te controleren en een voedingspatroon met minder calorieën vol te houden.
Tirzepatide heeft eveneens een duidelijke invloed op eetlust en eetgedrag, maar activeert daarnaast GIP-receptoren. Minder honger en een sterker verzadigingsgevoel kunnen de totale voedselinname verminderen en het makkelijker maken om een calorietekort te behouden.
Retatrutide grijpt tegelijkertijd aan op drie hormonale doelwitten. Het drievoudige werkingsmechanisme wordt in verband gebracht met een sterke invloed op lichaamsgewicht en energiestofwisseling, maar de klinische ervaring bij mensen is nog aanzienlijk beperkter dan bij Semaglutide en Tirzepatide.
Medicijnen voor eetlustcontrole moeten daarom niet alleen worden beoordeeld volgens het principe “welk middel onderdrukt de honger het sterkst?”. Ook verzadiging, verdraagbaarheid, daadwerkelijke voedselinname, bijwerkingen en de mogelijkheid om op lange termijn een passend voedingspatroon vol te houden spelen een belangrijke rol.
Vergelijking van Semaglutide, Tirzepatide en Retatrutide voor gewichtsverlies
In de STEP 1-studie leidde Semaglutide in een dosering van 2,4 mg eenmaal per week tot een gemiddelde gewichtsafname van 14,9% over 68 weken, tegenover 2,4% in de placebogroep.
Tirzepatide liet in de directe vergelijking met Semaglutide een groter effect zien. In SURMOUNT-5 bedroeg de gemiddelde gewichtsafname na 72 weken 20,2% met Tirzepatide tegenover 13,7% met Semaglutide.
Retatrutide heeft binnen het eigen klinische ontwikkelingsprogramma eveneens zeer hoge percentages gewichtsverlies laten zien. Directe vergelijking van percentages uit verschillende onderzoeken vereist echter voorzichtigheid. De studies kunnen verschillen in duur, kenmerken van de deelnemers, gebruikte doseringen en de manier waarop resultaten worden beoordeeld.
Het is daarom correct om te zeggen dat Tirzepatide Semaglutide overtrof in een directe head-to-head-studie. Retatrutide kan voorlopig echter niet met zekerheid boven de andere twee worden geplaatst in één algemene ranglijst van effectiviteit, omdat een directe vergelijkende studie ontbreekt.
Semaglutide: eetlustcontrole, gewichtsverloop en invloed op de lichaamssamenstelling
Semaglutide kan de eetlust sterk verminderen. Bij sommige mensen kan dit het moeilijker maken om de gebruikelijke hoeveelheid voeding, eiwitten en totale energie binnen te krijgen.
Bij een aanzienlijke gewichtsafname neemt niet alleen de vetmassa af, maar kan ook een deel van de vetvrije massa verloren gaan. Daarbij is het belangrijk om te begrijpen dat vetvrije massa niet hetzelfde is als spiermassa. Vetvrije massa omvat ook water, organen, bindweefsel en andere niet-vette componenten van het lichaam.
Een afname van de vetvrije massa mag daarom niet automatisch worden geïnterpreteerd als een even groot verlies aan skeletspieren. Voor sporters blijven voldoende eiwitinname, krachttraining en het volgen van trainingsprestaties echter bijzonder belangrijk.
DEUS MEDICAL
Semaglutide peptide in vials
Tirzepatide: eigenschappen en verschillen ten opzichte van Semaglutide
Tirzepatide werkt tegelijkertijd op GIP- en GLP-1-receptoren. Deze dubbele incretineactiviteit vormt het belangrijkste farmacologische verschil met Semaglutide.
In een directe vergelijking leidde Tirzepatide tot een grotere gemiddelde gewichtsafname. Gegevens over lichaamssamenstelling laten tegelijkertijd zien dat de afname zowel vetmassa als vetvrije massa omvat.
In een DXA-analyse uit SURMOUNT-1 bestond ongeveer 75% van het verloren gewicht uit vetmassa en ongeveer 25% uit vetvrije massa.
Dit laat zien dat het grootste deel van het gewichtsverlies uit vet bestaat, maar dat ook een zekere afname van vetvrije massa mogelijk is. Tirzepatide moet daarom niet worden gezien als een middel dat spiermassa automatisch beschermt.
Retatrutide: potentieel van het nieuwe middel en beschikbare gegevens
Retatrutide activeert tegelijkertijd drie receptoren – GIP, GLP-1 en glucagon. In een eerdere klinische studie leidde de hoogste onderzochte dosis tot een gewichtsafname van maximaal 24,2% over 48 weken.
In 2026 meldde Eli Lilly daarnaast positieve resultaten uit meerdere fase III-onderzoeken. In TRIUMPH-1 bedroeg de gemiddelde gewichtsafname met de dosis van 12 mg 28,3% na 80 weken, terwijl in TRIUMPH-2 en TRIUMPH-3 afnames tot respectievelijk 20,8% en 22,6% werden gerapporteerd.
Daarbij is het belangrijk om rekening te houden met de status van deze gegevens. Op het moment dat dit artikel werd opgesteld, waren de fase III-resultaten door de fabrikant bekendgemaakt als voorlopige topline results. Voor een volledige beoordeling van effectiviteit, verdraagbaarheid en afzonderlijke secundaire uitkomsten is daarom publicatie van de gedetailleerde onderzoeksgegevens nodig.
Van de afzonderlijke onderzoeken die hier worden genoemd, laat Retatrutide de hoogste gemiddelde percentages gewichtsverlies zien. Een directe head-to-head-vergelijking met Semaglutide of Tirzepatide is echter nog niet beschikbaar.
Hoe beïnvloedt gewichtsverlies de spiermassa?
Snelle gewichtsafname kan gepaard gaan met een afname van vetvrije massa. Dat betekent niet dat hetzelfde percentage rechtstreeks uit skeletspierweefsel verloren gaat, maar het behoud van spiermassa wordt extra belangrijk bij een groot en langdurig energietekort.
De belangrijkste factoren zijn:
- voldoende eiwitinname;
- regelmatige krachttraining;
- een gematigd tempo van gewichtsverlies;
- voldoende herstel;
- het zoveel mogelijk behouden van trainingsprestaties.
Een te sterke beperking van de voedselinname verhoogt het risico op ongewenst verlies van vetvrije massa en spierweefsel, ongeacht welk middel wordt gebruikt.
Vergelijking van de invloed op het behoud van spiermassa
Het effect van deze medicijnen op spierweefsel is moeilijker te beoordelen dan alleen de totale verandering in lichaamsgewicht. Voor Semaglutide en Tirzepatide zijn inmiddels DXA-gegevens en andere analyses van lichaamssamenstelling beschikbaar. Voor Retatrutide is de hoeveelheid vergelijkbare informatie nog beperkter.
Semaglutide verlaagt zowel vetmassa als vetvrije massa. De afname van vetvrije massa is daarbij geen uniek neveneffect van het middel zelf, maar komt ook voor bij veel andere vormen van aanzienlijk gewichtsverlies.
Tirzepatide kan eveneens leiden tot een afname van vetvrije massa, hoewel analyses van lichaamssamenstelling laten zien dat het grootste deel van het gewichtsverlies uit vetweefsel bestaat.
Bij Retatrutide is deze vraag extra relevant vanwege de zeer sterke totale gewichtsafname. Op dit moment zijn er echter onvoldoende gegevens om met zekerheid te zeggen dat Retatrutide beter of slechter is dan Semaglutide en Tirzepatide specifiek voor het behoud van skeletspiermassa.
Voor sporters is daarom bij elk van deze middelen niet alleen de snelheid van het gewichtsverlies belangrijk, maar ook de kwaliteit ervan. Het behoud van kracht, voldoende voeding en controle van de lichaamssamenstelling moeten samen worden beoordeeld.
Verdraagbaarheid en bijwerkingen: wat is belangrijk om mee te nemen?
Bij Semaglutide en Tirzepatide behoren gastro-intestinale bijwerkingen tot de meest voorkomende ongewenste effecten. Hierbij gaat het onder meer om misselijkheid, diarree, braken, obstipatie en buikklachten.
De ernst van deze symptomen verschilt per persoon en kan ook veranderen afhankelijk van de fase van de behandeling en bij verhoging van de dosis.
Bij Retatrutide wordt het veiligheidsprofiel nog verder onderzocht binnen het klinische ontwikkelingsprogramma. Op dit moment kan het middel niet als even uitgebreid onderzocht in de dagelijkse medische praktijk worden beschouwd als Semaglutide en Tirzepatide.
Voor sporters is verdraagbaarheid extra belangrijk, omdat een sterke onderdrukking van de eetlust of aanhoudende maag-darmklachten het moeilijker kunnen maken om voldoende eiwitten, vocht en totale energie binnen te krijgen om spierweefsel te behouden.
Hoe kies je een middel op basis van doelen, risico’s en gezondheid?
De keuze van een medicijn voor gewichtsverlies moet niet alleen gebaseerd zijn op het hoogste percentage gewichtsafname dat in één onderzoek is bereikt. Iedere persoon heeft andere doelen, gezondheidskenmerken en risicofactoren.
Voorafgaand aan een behandeling houdt een arts onder meer rekening met bijkomende aandoeningen, gebruikte medicijnen, mogelijke contra-indicaties en individuele verdraagbaarheid.
Het is minstens zo belangrijk om het belangrijkste doel vast te stellen. Voor de ene persoon staat het verlagen van het totale lichaamsgewicht centraal. Voor een ander is een betere controle van de eetlust en minder voortdurende trek in eten belangrijker. Voor een sporter komt daar het zoveel mogelijk behouden van spiermassa en trainingsprestaties als extra doel bij.
Semaglutide kan worden gezien als een goed onderzochte GLP-1-receptoragonist met bewezen effecten op eetlust en lichaamsgewicht.
Tirzepatide zorgde in een directe vergelijkende studie voor een grotere gewichtsafname dan Semaglutide en onderscheidt zich door het dubbele GIP/GLP-1-mechanisme.
Retatrutide laat binnen het klinische fase III-programma zeer hoge effectiviteitscijfers zien, maar blijft voorlopig een middel in ontwikkeling en heeft nog niet dezelfde regelgevende status.
De uiteindelijke keuze moet daarom niet alleen rekening houden met potentiële effectiviteit, maar ook met gezondheidstoestand, verdraagbaarheid, behandeldoelen en het belang van spierbehoud. De keuze van het middel en het behandelschema moeten door een arts worden bepaald.
Semaglutide, Tirzepatide of Retatrutide: belangrijkste conclusies
Geen van de drie middelen garandeert volledig behoud van spierweefsel tijdens gewichtsverlies. Voeding, krachttraining en het tempo van de gewichtsafname blijven bepalende factoren voor veranderingen in de lichaamssamenstelling.
Semaglutide is een goed onderzochte GLP-1-receptoragonist met bewezen effectiviteit voor gewichtsbeheersing.
Tirzepatide is een dubbele GIP/GLP-1-agonist die in een directe vergelijking een grotere gemiddelde gewichtsafname liet zien dan Semaglutide.
Retatrutide is een experimentele drievoudige GIP/GLP-1/glucagon-agonist met zeer hoge resultaten binnen het klinische ontwikkelingsprogramma. Een directe vergelijking met de andere twee middelen ontbreekt echter nog en de regelgevende status is nog niet gelijkwaardig.
De vergelijking kan daarom niet worden teruggebracht tot de simpele vraag “welk middel is het sterkst?”. Goed gewichtsverlies draait niet alleen om het aantal verloren kilo’s, maar ook om verdraagbaarheid, behoud van spierfunctie, voeding en de algemene gezondheidstoestand.





